Księga Psalmów

Biblia w skrócie · Stary Testament

Księga Psalmów

Księgi mądrościowe · 150 rozdziałów · 5 min czytania

Cytaty biblijne z Biblii ks. Jakuba Wujka (1599, wydanie z 1923 r.)

Radość. Lęk. Poczucie winy. Żal. Na każde z nich jest psalm.

Te sto pięćdziesiąt pieśni to modlitwy, którymi modlił się Jezus, nawet na krzyżu, a Kościół wciąż modli się nimi każdego dnia, aby nikt nie musiał stawać przed Bogiem bez słów.

Księga Psalmów to modlitewnik Izraela i Kościoła, który uczy, jak lud Boży rozmawia z Bogiem w każdej godzinie życia.

Budowa księgi

Psalmy to sto pięćdziesiąt pieśni, zbieranych przez wiele stuleci. Wiele z nich łączy się z królem Dawidem, który żył około tysiąca lat przed Chrystusem i był pasterzem, wojownikiem, królem i grzesznikiem.

Żydzi podzielili księgę na pięć części, tak jak Prawo Mojżeszowe składa się z pięciu ksiąg. Psalmy śpiewano w świątyni jerozolimskiej, a rodziny i pielgrzymi modlili się nimi w drodze.

Każdy psalm jest poematem. Jego wersy występują parami: drugi powtarza, pogłębia albo odpowiada na pierwszy, co nadaje psalmom miarowy rytm, dzięki któremu łatwo je śpiewać i zapamiętać.

Katolicy numerują psalmy tak jak Biblia grecka i łacińska i to streszczenie trzyma się tej numeracji, dlatego niektóre psalmy mają numer o jeden niższy niż w liczeniu hebrajskim.

Pieśni ufności

Księga otwiera się obrazem dwóch dróg. Pierwszy psalm mówi: Błogosławiony mąż, który nie chodził w radzie niezbożnych Księga Psalmów 1,1 i porównuje sprawiedliwego do drzewa zasadzonego nad płynącą wodą, a bezbożnych do pyłu rozwiewanego przez wiatr.

Wiele psalmów to pieśni ufności. W najbardziej ukochanym z nich Dawid mówi jak pasterz, który dobrze wie, jak pasterz troszczy się o swoje stado: Pan mię rządzi, a ninaczem mi schodzić nie będzie Księga Psalmów 22,1. Nawet w dolinie cienia śmierci, mówi, Bóg jest z nim.

Inne pieśni ufności głoszą, że Bóg jest skałą, twierdzą i ucieczką, a ci, którzy w Nim pokładają nadzieję, nie zostaną zawstydzeni.

Pieśni smutku

Wiele innych psalmów to krzyk bólu. Psalmista jest chory, ścigany, zdradzony albo daleko od domu i wylewa przed Bogiem swoją skargę, niczego nie ukrywając.

Inne są modlitwą całego ludu. Gdy Babilon zburzył Jerozolimę, około pięciuset osiemdziesięciu siedmiu lat przed Chrystusem, wygnańcy siedzieli nad rzekami Babilonu i płakali nad Syjonem, a jeden z psalmów przechowuje ten żal. Mimo to wiele z tych pieśni zwraca się w końcu ku nadziei na Boże miłosierdzie.

Jeden psalm zaczyna się w ciemności: Z głębokości wołałem k tobie, Panie! Księga Psalmów 129,1. Dalej mówi, że u Boga jest miłosierdzie i obfite odkupienie.

Pieśni pokutne

Siedem psalmów od dawna nazywa się psalmami pokutnymi. Najsłynniejszy jest psalm pięćdziesiąty, który tradycja wiąże z Dawidem po jego grzechu z Batszebą i przeciw jej mężowi Uriaszowi, gdy przyszedł do niego prorok Natan.

Dawid się nie usprawiedliwia. Prosi: Serce czyste stwórz we mnie, Boże! i ducha prawego odnów we wnętrznościach moich. Księga Psalmów 50,12 Kościół często modli się tym psalmem, bo pokazuje on, że Bóg przebacza grzesznikowi, który pokornie do Niego wraca.

Pieśni uwielbienia

Uwielbienie przenika całą księgę, a hebrajska nazwa zbioru oznacza właśnie pieśni pochwalne. Psalmy wzywają niebiosa, słońce i księżyc, morze i góry, by oddały chwałę Stwórcy.

Niektóre psalmy przypominają wielkie dzieła Boga: stworzenie świata, powołanie Abrahama, wyzwolenie z Egiptu, przejście przez morze, czterdzieści lat na pustyni i dar ziemi. Śpiewając o tym, Izrael pamiętał, że jego Bóg działał w historii i nie opuści swojego ludu.

Inne to pieśni pielgrzymów wstępujących do Jerozolimy na święta i pieśni o świątyni, którą Izrael kochał jako dom Boży na ziemi.

Księga kończy się wybuchem radości. Ostatni psalm wzywa wszystko, co oddycha, by przy dźwięku trąby, harfy, bębna i cymbałów chwaliło Pana.

Pieśni o królu

Szczególna grupa psalmów mówi o królu z rodu Dawida, pomazańcu, którego Bóg wybrał, by rządził Jego ludem. Opisują one władcę sprawiedliwego, który broni ubogich i którego królestwo sięgnie krańców ziemi.

Z czasem Izrael zrozumiał, że te słowa sięgają dalej niż jakikolwiek ziemski król. Wskazywały na Mesjasza, Syna Dawida, który miał dopiero przyjść.

Jeden z psalmów mówi: Rzekł Pan Panu memu: Siedź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjacioły twoje podnóżkiem nóg twoich. Księga Psalmów 109,1 Sam Jezus posłużył się tymi słowami, aby pokazać, że Mesjasz jest zarazem synem Dawida i jego Panem.

Psalmy i Chrystus

Nowy Testament cytuje psalmy częściej niż jakąkolwiek inną księgę Starego Testamentu. Jezus jako syn Izraela uczył się nimi modlić, hymn, który zaśpiewał z uczniami po Ostatniej Wieczerzy, najpewniej pochodził właśnie z nich, a On sam powiedział, że musi się wypełnić wszystko, co o Nim napisano w psalmach.

Na krzyżu podjął słowa psalmu dwudziestego pierwszego: Boże, Boże mój, wejrzyj na mię: czemuś mię opuścił? Księga Psalmów 21,2. Ten psalm zaczyna się udręką, a kończy triumfem Boga i opisuje cierpienie sprawiedliwego w sposób, który Ewangelie widzą wypełniony w Męce Pańskiej.

Od pierwszych chrześcijan aż do dziś psalmy stanowią rdzeń codziennej modlitwy Kościoła. Mnisi, kapłani i świeccy modlą się nimi w Liturgii Godzin, a podczas Mszy Świętej śpiewa się je między czytaniami.

Główne przesłanie Księgi Psalmów jest takie: Bóg słyszy swój lud, a każde ludzkie uczucie, czy to radość, lęk, poczucie winy, czy żal, może stać się przed Nim modlitwą. W Chrystusie, Synu Dawida, psalmy znajdują swoje wypełnienie, bo On modli się nimi jako prawdziwy człowiek, jest obiecanym w nich królem i pasterzem i gromadzi Kościół, by Jego głosem modlił się do Ojca.

Rozważanie

Psalmy kończą się wielkim wybuchem radości: wszystko, co oddycha, zostaje wezwane, by chwalić Pana.

Ale droga do tego wiedzie przez głębiny. Są dni, kiedy nie umiesz znaleźć słów modlitwy, a te, które przychodzą, są pełne gniewu, zmęczenia albo wstydu.

Psalmy pokazują, że Bóg chce tego wszystkiego. Żadne uczucie nie jest zbyt mroczne, by Mu je przynieść, a Chrystus modli się razem z tobą.

Weź dziś psalm o pasterzu i odmów go powoli, pozwalając, by mówił za ciebie.